HEEMKUNDEKRING
OP DE BEEK
PRINSENBEEK

Beeldbank Bibliotheek

   
 

Heemkundekring 'Op de Beek' Beeldbank Bibliotheek Zoekresultaat

Aantal gevonden publicaties : 6   (uit: 542)


Uitgebreid zoeken
Gesorteerd op:  Boeknummer

Klik op publicatie voor vergroting en meer informatie

1. Boeknummer: 00097  
Gedenkboek R.K. Land- en Tuinbouwschool Breda 1919-1949
Onderwijs -- Algemeen           (1949)    [J. Oomen (voorzitter RK Land- en Tuinbouwschool)]
Gedenkboek R.K. Land- en Tuinbouwschool Breda 1919-1949

Dertigjarig Jubileum van de Katholieke Land- en Tuinbouwschool te Breda.
Bevordering van het katholiek onderwijs is een van de voornaamste plichten van de Bisschop. Ten volle bewust van deze.gewichtige taak, ons opgedragen,
hebben we bij het bestijgen van de Bisschoppelijke zetel van het Bisdom Breda terstond de handen aan het werk geslagen en ons ingespannen voor de oprich-
ting van meer katholieke scholen.
Bij de uitvoering van dat dringend nodige werk, had vooral onze aandacht de katholieke middelbare school, niet het minst de katholieke Land- en Tuin-
bouwschool. We voelden aan, dat onze boeren en tuinders, de machtige steun van Kerk en Maatschappij, meer ontwikkeld moesten worden om als trouwe
leden van Kerk voor godsdienst en zeden met vrucht te kunnen optreden. Ook in hun eigen belang moesten ze hoger ontwikkeling opdoen om hun bedrijf op
te voeren.
Het was ons een oprechte vreugde, dat onze godsdienstige boeren en tuinders hun eigen belang en het belang van Kerk en Maatschappij beseffend,
bereidwillig waren te vinden om Land- en Tuinbouwscholen in het leven te roepen. De Bredase school mag nu haar dertigjarig bestaans-jubileum vieren
en zij mag dat doen met heel grote blijdschap, als zij nagaat, hoe de school jaarlijks in bloei toenam en overziet, welke mooie resultaten zij in dat tijdsbe-
stek heeft bereikt.
Altijd hebben we met levendige belangstelling de groei en de bloei van de katholiek Land- en Tuinbouwschool te Breda gevolgd. Bij de aanvang van het
schooljaar nemen wij met genoegen kennis van het aantal leerlingen en wij verheugen ons, als de school flink is bezet en bij het sluiten van het schooljaar
gaan wij met aandacht na de uitslag van de examina. We blijven met de school meeleven.
Met onze welgemeende gelukwensen bij het jubileum betuigen wij van harte onze dankbaarheid aan al de bestuurderen, aan directeur en leraren, voor het
onbeschrijfelijk vele, dat ze voor de oprichting en de aanhoudende ontwikkeling hebben gedaan.
De school geniet een goede naam en wij zijn zeer verheugd in onze Bisschopsstad zulk een bloeiende katholieke Land- en Tuinbouwschool te bezitten.
Moge Gods onmisbare Zegen op de ons dierbare school blijven rusten en haar tot steeds hogere bloei leiden tot heil van Kerk en Maatschappij, inzonderheid
van het Bisdom Breda.
Breda, 26 Augustus 1949.
De Bisschop van Breda,
P. HOPMANS.

Voorwoord Voorzitter.
Volgaarne voldoe ik aan het verzoek om een voorwoord voor dit gedenkboek te schrijven. Ik wil dan beginnen met terug te gaan tot 16 Maart 1920, op
welke datum een eerste bijeenkomst is gehouden. Toen ontstond de kiem van onze R.K. Land- en Tuinbouwschool. Zij werd gesticht door de Kring Breda
van de N.C.B. en de R.K. Baroniese Tuinbouwschool. Daar deze twee verenigingen beide, zij het langs verschillende wegen, werken in het belang van
onze Boeren en Tuinders in de Baronie van Breda, spreekt het als vanzelf, dat zij de handen ineen sloegen om dit grote werk tot stand te brengen. Als goede
boerenbonders zochten de initiatiefnemers direct contact met de moederorganisatie, de R.K. Noordbrabantse Boerenbond. De eerste bestuurscommissie be-
stond dan ook uit drie leden van de Kring Breda N.C.B., drie leden van de R.K. Baroniese Tuinbouwvereniging en één lid als vertegenwoordiger van de
De commissie is enthousiast aan het werk getogen en is er in geslaagd de R.K. Land- en Tuinbouwschool tot stand te brengen. Het succes der school
worde met voldoening geconstateerd en moge een vergelding zijn voor de vele werkzaamheden en al de moeite van het Bestuur.
Steeds heeft onze school de overgrote belangstelling van onze Boeren en Tuinders genoten en honderden kunnen er zich op beroemen de lessen met
succes te hebben gevolgd.
Door onze hoogst wetenschappelijke directeur met zijn staf van zeer toegewijde leraren is hun op theoretisch gebied bijgebracht wat mocht worden ver-
wacht en door eminente priesters is hun de nodige Godsdienstleer en Sociologie en wat daarmee samenhangt uiteengezet, zodat men mag spreken van
een veelzijdige degelijke basis voor voortgezette zelfstudie en een algemene ontwikkeling voor het verdere leven. Steeds blijft de school het middelpunt en
de vraagbaak voor onze Boeren- en Tuindersstand en vaak neemt zij het initiatief voor een of andere actie op vakkundig gebied.
Zo hadden de stichters zich het ook voorgesteld en de leerlingen hebben het vertrouwen niet beschaamd.
Ik hoop, dat onze school haar zegenrijk werk steeds moge voortzetten en dat zij onder Gods onmisbare zegen door de voorspraak van onze Patroon, de H.
Walfridus, zal groeien en bloeien tot heil en welzijn van onze Boerenbevolking, onze gezinnen en bedrijven.
Bavel, 22 Augustus 1949.
J. H. OOMEN,
Voorzitter.

R.K. Land- en Tuinbouwschool;  
 

2. Boeknummer: 00098  
Gedenkboek Rijks HBS Breda 1867-1952.
Onderwijs -- Algemeen           (1952)    [J.R.W. Sinninghe e.a.]
Gedenkboek Rijks HBS Breda 1867-1952.

zie ook boek 00104 Rijks HBS Breda 1867-1967. 100 jaar

Breda en haar H.B.S.
Dee jubileumdatum van de Hogere Burgerschool te Breda wijst uit dat deze reeds is opgericht 4 jaren nadat de onderwijswet van 2 Mei
1863 is afgekondigd. Naast het stedelijk Gymnasium welke een voortzetting is van de oude Latijnse School kwam de H.B.S. die genoemd zou
kunnen worden de Thorbecke-stichting.
De H.B.S. is als school voor algemeen vormend onderwijs en oorspronkelijk bedoeld als eindstudie, dus voor degenen die geen universitair
onderwijs gingen volgen, van groot belang geweest.
In de loop der jaren is de H.B.S. echter ook uitgegroeid tot opleidingsschool voor het Hogere Onderwijs.
Er is een grote ontwikkeling te constateren naar de onderwijstechnische zijde, gelijke tred houdend met de verdere uitgroei, verbreding en spe-
cialisering der wetenschap en de steeds hogere eisen die de vooral technisch voortschrijdende maatschappij aan de school ging stellen.
De Hogere Burgerschool, in 1917 van Gemeentelijke H.B.S. naar het Rijk overgegaan, was tot 1923 de enige middelbare onderwijsinrichting
ter stede en zo hebben vele Bredanaars van de huidige generatie van alle levensbeschouwingen daar hun vorming ontvangen.
Waren oorspronkelijk de toekomstige burgers alleen bezoekers der H.B.S., later zijn daar ook de a.s. burgeressen bij gekomen, een ontwikkeling
die nu in zekere zin sinds 1950 eindpunt vindt in de M.M.S.
Zo moge de R.H.B.S. naast het bijzonder onderwijs een voorname plaats blijven vervullen voor de vorming van die toekomstige burgers en bur-
geressen der stad Breda, die door hun opleiding geroepen zullen zijn belangrijke plaatsen in de maatschappij te bezetten en zo tot aller welzijn
bij te dragen.
Het stadsbestuur heeft bijzondere reden om hier van hare hartelijke belangstelling en dankbaarheid te getuigen:
1. gezien de nauwe samenwerking met het Stedelijk Gymnasium, tot uitdrukking komend in overleg bij leraarsbenoemingen, gezamenlijk
gebruik van speelveld, etc.
2. gezien de gastvrijheid die vele jaren is verleend aan de Gemeentelijke Handelsavondschool.
De wnd. Burgemeester
J. A. MEIJS

Jubileumcomité 85 jarig bestaan HBS;  
 

3. Boeknummer: 00104  
Rijks HBS Breda 1867-1967. 100 jaar
Onderwijs -- Algemeen           (1967)    [H.J.Bouwman e.a.]
Rijks HBS Breda 1867-1967. 100 jaar

zie ook boek 00098 Gedenkboek Rijks HBS Breda 1867-1952

Lustrum-Comité
Het Lustrum-Comité dat eensgezind met vreugde de feestelijke viering van het 100-jarig bestaan van de Rijks-Hogere-Burgerschool te Breda heeft mogen voorbereiden, heeft gemeend, dat naast
de meerdere manifestaties die beogen de jonge en oudere leerlingen alsmede hen die de school hetzij kort of lang geleden hebben verlaten, werkelijk in dit Eeuwfeest te betrekken, er ook
geen onderbreking van de geschiedschrijving over de school mocht komen.

Nu in november 1967, vijftien jaar na de door de bezetting van ons Vaderland uitgestelde, maar daarom niet minder luisterrijke viering in 1952 van zowel het 75- als het 85-jarig bestaan van
de Bredase R.H.B.S. heeft het Lustrum Comité wederom een gedenkboek het licht doen zien, dank zij de ook nu weer spontane medewerking van velen die het wel en wee van hun oude school nog
steeds zo zeer ter harte gaat.

Het is de oprechte wens van het Comité, dat dit gedenkboek 1867-1967 tezamen met het eerste, dat het tijdperk 1867-1952 boekstaaft, voor allen die hun Bredase H.B.S. een warm hart toedragen,
een bezit zal zijn, dat bij hen al lezende gevoelens van grote waardering voor alles wat deze school met haar zo bekwame docenten hen, die toen aan het begin van hun levensweg stonden, heeft
medegegeven, zal opwekken. Moge dit boek bij de lezers beelden voor hun jonge of alreeds oudere ogen doen oplichten die hen met vreugde, wellicht soms vermengd met weemoed, hun H.B.S.-tijd
doen gedenken.
A. J. KUSELBOS,
voorzitter van het lustrum-comité

100-jaar rijks h.b.s.
Als rijksinspecteur, door de Minister belast met het toezicht op de rijks-hogereburgerschool te Breda, sta ik voor de moeilijke vraag, wie ik met wat moet gelukwensen. Hoewel het een enkele
maal wel eens voorkomt dat men zichzelf mag gelukwensen, is dit toch meestal niet te doen gebruikelijk.
Het komt mij voor dat bij deze gelegenheid de gemeente Breda het meest valt te feliciteren met het feit dat zij zo’n bloeiende rijksschool nu al 100 jaar binnen haar grenzen mag huisvesten.
Misschien voelt de gemeente wel een beetje nostalgie omdat zij in 1917 deze school aan het Rijk heeft overgedaan!

Behalve de gemeente Breda wil ik ook graag allen die in en aan deze school werken, directeur, leraren, bedienend personeel en leerlingen met dit honderdjarig bestaan feliciteren.
Naast het „proficiat” voor het honderdjarig bestaan als hogere- burgerschool-B, wil ik daar nog aan toevoegen een schouderklopje voor de „pas” vijftigjarige rijks-school en een aanmoediging voor
de jeugdige afdeling h.b.s.-A die 30 jaar geworden is !
Al deze gelukwensen gaan met een beetje weemoed gepaard. Wanneer de vroede vaderen van Breda één jaar getalmd hadden met het oprichten van deze school, dan was er nooit sprake geweest van een
honderdjarige hogere-burgerschool, maar was ze nu als 99-jarige de geschiedenis ingegaan.

Op 1 augustus 1968 immers gaat deze Rijks-h.b.s. verdwijnen om over te gaan in een Rijks-atheneum annex een Rijks-h.a.v.o.- school. Deze overgang zal van allen die op deze school de leerlingen
leiding geven, in de komende maanden zeer veel inspanning en energie vragen.
Voor het zover is hoop ik dat U allen met veel plezier en enthousiasme het feest van de honderdjarige rijks-hogereburgerschool in Breda zult vieren.
Leve de Rijks-h.b.s.
Leve het komende atheneum.
J. Groen
inspecteur v.h.m.o.

Uitg. Rijks HBS;  
 

4. Boeknummer: 00225  
Daar vormde een brave meester het harte tot zuiv're deugd
Onderwijs -- Jongensschool Heilig Hart/de Horizon           (1997)    [J. Mariman]
Daar vormde een brave meester het harte tot zuiv're deugd. T.g.v. 75 jaar R.K. Basisschool De Horizon (1922 - 1997)

Inleiding
Schoolgebouwen als de onze zijn de laatste jaren aan een merkwaardige comeback bezig Werden ze lang als oud,
ouderwets en versleten bestempeld, tegenwoordig praat men vol nostalgie over de sfeer en de warmte die deze
gebouwen kenmerken Misschien als reactie op de in hoog tempo gebouwde vierkante dozen met vele
noodlokalen in sfeerloze nieuwbouwwijken, roemt men in het hele land het karakter dat deze scholen nog uitstralen.
Prinsenbeek kent midden in het dorp nog zo'n monumentale school die karakter uitstraalt. De kern van
deze school staat er nu 75 jaar Uiteraard is er in al die jaren aan deze school het nodige vertimmerd, aangepast,
afgebroken en weer aangebouwd.
Hierover gaat dit boekje Maar niet alleen over het gebouw Al 75 jaar wordt in deze school intensief
door leerlingen en leerkrachten gewerkt Ook over hun inzet, werkzaamheden, tekortkomingen en
merkwaardigheden zal worden verhaald.
Steeds zal gestreefd worden de gebeurtenissen in een bredere context te plaatsen Zo mag duidelijk worden
dat ze vaak niet op zichzelf stonden, maar het gevolg waren van landelijke ontwikkelingen.
Het onderwijs in de Kapelstraat kwam hier in 1922 niet zo maar uit de lucht vallen Daarom zal worden
begonnen met het schetsen van de ontwikkeling van het Beeks onderwijs in de voorgaande eeuwen.

R.K. Basisssschool De Horizon;  
 

5. Boeknummer: 00290  
Apollo 1969-1994
Onderwijs -- Basisschool/lagereschool Apollo           (1994)    [Suijkerbuijk, M.]
Openbare basisschool Apollo 1969-1994

Beste lezer,
Dit jubileumboek is uitgegeven ter gelegenheid van het25-jarig bestaan van de openbare basisschool Apollo. Althans zo heet de school nu. Op 1 mei 1969 is in
Prinsenbeek de openbare lagere school Apollo gesticht en een jaar later de openbare kleuterschool Klavertje Vier. Per 1 augustus 1985 integreerden deze twee
scholen tot de bovengenoemde basisschool.

Op enig moment dat u bladert of leest in dit boekje, blikt u niet alleen terug in de tijd, maar eigenlijk ook in de levens van meer dan duizend kinderen, ruim veertig
leerkrachten, onderhoudspersoneel, ouders en bestuurders. Zij allen zijn met de Apolloschool verbonden geweest.

In een tijd, waarin schaalvergroting, verzakelijking, resultaat, maar ook tempo en vervluchtiging de boventoon voeren, is het juist goed om even stil te staan bij wat voorbij
is.

Naast de hoogtepunten, zijn er ook dieptepunten geweest, maar altijd heeft de school bekend gestaan om zijn aandacht voor het kind.

Het boek herbergt voor een aantal van u waardevolle herinneringen.

Met dit boek willen we dan ook vol trots zeggen:
'De Apolloschool bestaat... al 25 jaar!'

M. Suijkerbuijk
Direkteur


Voorwoord
25-jarig bestaan van openbare basisschool Apollo.

Op 12 mei 1995 viert de openbare basisschool Apollo haar 25-jarig bestaan. Deze mijlpaal is van belang om terug te kijken, maar nog veel meer om vooruit te zien.

Onderzoek en ervaring wijzen uit, dat ouders en leerlingen zich bij het kiezen van een school steeds kritischer opstellen.
Ze verlangen een duidelijk beeld van datgene waar de school voor staat en kijken naar de manier waarop de school haar identiteit waarmaakt. Dit stelt alle bij de school
betrokken geledingen voor de opdracht en uitdaging, bij de inrichting en vormgeving van het onderwijs, de waarden van het openbaar onderwijs tot uitdrukking te laten komen.

Zeker na 25 jaar heeft de openbare basisschool Apollo in onze gemeente met succes een eigen plaats verworven. Het bewust uitdragen van haar eigen identiteit zorgt ervoor,
dat een belangrijke maatschappelijke behoefte wordt vervuld.

Graag wil ik dan ook de school van harte geluk wensen met het jubileum en ik wens de school toe, dat de in de afgelopen 25 jaren binnen de Prinsenbeekse gemeenschap verworven
positie een nog jarenlang voortbestaan mag garanderen.

Ik hoop, dat op 12 mei 1995 op een plezierige wijze kan worden stilgestaan bij dit jubileum en dat we op die dag met vertrouwen naar de toekomst mogen kijken.

De burgemeester van Prinsenbeek,
Drs. C.J.G.M. de Vet

eigen uitgave;  
 

6. Boeknummer: 00422  
Inventaris van de archieven van de Nieuwstraat Katholiek Huishoud- en Nijverheidsonderwijs te Breda 1918-1983
Onderwijs -- Algemeen           (1997)    [G.W.G. van der Heijden]
Inventaris van de archieven van de Nieuwstraat Katholiek Huishoud- en Nijverheidsnderwijs te Breda 1918-1983

INHOUDSOPGAVE

VOORWOORD

INLEIDING 1

I. DE NIEUWSTRAAT, 1850-1925; DE ZUSTERS VAN ROOSENDAAL EN HET BEGIN VAN HET HUISHOUDONDERWIJS TE BREDA EN OMSTREKEN 2
De totstandkoming van de R.K. Huishoud- en Industrieschool voor Breda en Omstreken 4

II. DE NIEUWSTRAAT, 1925-1951; DE R.K. HUISHOUD- EN INDUSTRIESCHOOL VOOR BREDA EN OMSTREKEN 6
Bestuur en bestuursleden 6
Directie en onderwijzend personeel 9
Het onderwijs vóór de Tweede Wereldoorlog 10
De filialen 13
Het filiaal Leuvenaarstraat 13
De filialen Hero en Kwatta en de samenwerking met de H.K.I. 13
De leraressenopleiding 17
Het onderwijs tijdens de Tweede Wereldoorlog 18
De plaats van het huishoudonderwijs in de periode vlak na de
oorlog 19
Nieuwe opleidingen 21
Het schoolgebouw 22

III. DE NIEUWSTRAAT, 1951-1969; R.K. HUISHOUD- EN NIJVERHEIDSSCHOOL MARIA ASSUMPTA 23
Bestuur en bestuursleden 23
Directie en onderwijzend personeel 24
Het onderwijs 25
Het schoolgebouw 27
Meer scholen onder het bestuur 27
De leraressenopleiding 29
De Mater Amabilis School 30

IV DE NIEUWSTRAAT, 1969-1980; KATHOLIEKE SCHOLENGEMEENSCHAP DE NIEUWSTRAAT 33
Bestuur en bestuursleden 33
Directie en personeel 34
Het onderwijs 35
Het schoolgebouw 37
De afbouw van de leraressenopleiding 39

V. DE NIEUWSTRAAT, 1980-1983; KATHOLIEKE SCHOOL VOOR M.B.O. 40
Bestuur en bestuursleden 40
Het onderwijs 40

VI. DE ARCHIEVEN VAN HET BESTUUR EN DE DIRECTIE VAN DE KATHOLIEKE SCHOOL VOOR M.B.O. DE NIEUWSTRAAT EN HAAR VOORGANGSTERS, (1787) 1925-1983. 42
Verantwoording van de inventarisatie 42

INVENTARIS 45
Het archief van het bestuur van de Katholieke Onderwijs-stichting Breda en haar rechtsvoorgangsters, (1787) 1925-1983, waarin opgenomen stukken van het bestuur van de R.K. Vak- en Huishoud-
school v/h R.K. Meisjespatronaat in de parochie van de H. Barbara te Breda, 1916-1925.
45
A. STUKKEN VAN ALGEMENE AARD 45
A.1. Notulen 45
A.2. Jaarverslagen 45
A.3. Correspondentie 45
A. 4. Overige 47
B. STUKKEN VAN BIJZONDERE AARD 47
1. ORGANISATIE 47
1.1. Reglementering en bestuur 47
1.2. Vermogen 47
1.2.1. Subsidies 47
1.2.2. Leningen 48
1.2.3. Schoolgelden 48
1.2.4. Onroerende goederen 48
1.2.5. Roerende goederen 49
1.3. Financiën 49
1.3.1. Jaarstukken 49
1.3.2. Boekhoudkundige stukken 50
1.3.3. Overige 51
2. TAAKUITVOERING 52
2.1. Opzet en inrichting van het onderwijs 52
2.1.1. Algemeen 52
2.1.2. Huishoud- en Nijverheidsonderwijs
. ... 52
2.1.3. Leraressenopleiding
2.1.4. L.H.N.O./M.H.N.O. 52
2.1.5. M.B.O.
2.2. (Ver)bouw, beheer en huur van scholen en lokaliteiten 54
2.3. Zorg voor het schoolpersoneel 56
2.3.1. Aanstelling 56
2.3.2. Taakomschrijving 56
2.3.3. Salarisadministratie 57
2.3.4. Overige 57
2.4. Zorg voor de leerlingen 58
3. SAMENWERKING MET DERDEN 58
3.1. Bond van besturen van katholieke scholen voor beroepsonderwijs 58
3.2. Mater Amabilisschool 58
4. DOCUMENTATIE 59

Het archief van de directie van de Katholieke school voor M.B.O. DE NIEUWSTRAAT en haar voorgangsters,(1923) 1925-1983 (ca. 1987). 60
A. STUKKEN VAN ALGEMENE AARD 60
B. STUKKEN VAN BIJZONDERE AARD 60
1. DOCENTEN 60
2. LEERLINGEN 61
2.1. Werving en registratie 61
2.2. Vorderingen 63
2.3. Overige 64
3. FINANCIËN 64
4. OPLEIDINGEN/CURSUSSEN 64
4.1. Algemeen 64
4.2. Afzonderlijke opleidingen/cursussen 65
4.2.1. Akte Na 65
4.2.2. Mater Amabilisschool en avondcursussen 65
4.2.3. K.V./J.V. 65
4.2.4. Bejaardenhelpende en bejaardenverzorgende 66
4.2.5. Overige opleidingen/cursussen 66
5. LEERMIDDELEN 66
6. SAMENWERKING 67
7. GESCHIEDSCHRIJVING EN DOCUMENTATIE 67

BIJLAGE I 69
Bestuurs- en directieleden 69
BIJLAGE II 70
Kroniek 70
BRONNEN EN LITERATUUR 73
EINDNOTEN 75

VOORWOORD
We wennen snel aan zaken die ten opzichte van het verleden als zeer belangrijke maatschappelijke verworvenheden gelden, zoals schoon water, goede gezond-
heidszorg en goed onderwijs.

Toch waren er aan het begin van deze eeuw voor zeer grote groepen meisjes maar weinig mogelijkheden om na de lagere school vervolgonderwijs te krijgen. Het ka-
tholiek huishoud- en nijverheidsonderwijs in Breda heeft een duidelijke bijdrage geleverd om dit te verbeteren.
Om die reden meenden wij er goed aan te doen op basis van ons archief het Gemeentearchief te verzoeken de geschiedenis in beeld te brengen.

Formeel kwam met de vorming van Stichting Katholiek Middelbaar Beroepsonderwijs Bredeveld in 1983 een einde aan zelfstandig katholiek nijverheidsonder-
wijs. Maar de verworvenheden van dit onderwijs, telkenmale aangepast in de tijd, blijven behouden, ook na deze fusie en de daaropvolgende fusie met onder an-
dere MTS, Princenhof tot het Spectrumcollege (in 1990) en de daaropvolgende fusie tussen Spectrumcollege, Baronie-van-Breda-college en Omniumcollege (in
1996) en...

Tenslotte nog dit: Zoals ook onderwijs feitelijk gestalte krijgt door en slaagt als gevolg van de inzet van personen, is ook dit werkstuk tot stand gekomen dankzij in-
spanning van velerlei mensen. In het bijzonder zouden wij willen noemen mevrouw H.G.J. van de Vlasakker, voormalig directeur van 'de Nieuwstraat' en de
heer G. van der Heijden van het Gemeentearchief Breda.

Drs. PH. Jonkergouw
Voorzitter Stichting Schoolfonds Bredeveld.

INLEIDING
In het begin van de maand januari 1995 werden de gebouwen van de M.B.O.-school De Nieuwstraat, deel uitmakend van het Spectrum College, gesloopt, om
plaats te gaan maken voor de winkelgalerij De Barones. Daarmee kwam een einde aan vele jaren onderwijs in de Nieuwstraat. Jaren waarin verschillende vor-
men van onderwijs werden gegeven. Naar aanleiding van uitbreidingsplannen die Vroom en Dreesmann destijds had, trad al in 1973 het geruchtencircuit in wer-
king: De Nieuwstraat gaat verdwijnen, de school moet weg. Het duurde twintig jaar voor het werkelijk zo ver was. In die periode kreeg de school nog te maken
met allerlei veranderingen op onderwijskundig gebied.

Voor veel Bredanaars is de 'Nieuwstraat' een begrip en synoniem met de huishoudschool van de zusters van Roosendaal.
In de volgende hoofdstukken wordt aandacht geschonken aan het huishoud- en nijverheidsonderwijs zoals dat gedurende lange tijd gevestigd was in het pand
Nieuwstraat 22. Hiermee ontstaat een beeld van een vorm van specifiek onderwijs voor meisjes, zoals dat in ons land tot 1968 bestond en waaraan met de in-
voering van de Wet op het Voortgezet Onderwijs, de Mammoetwet, officieel een einde kwam. Afgezien van de katholieke visie op het gescheiden onderwijs voor
jongens en meisjes, bestond er een algemene mening over het meisjesonderwijs.
Dat onderwijs werd gekenmerkt door drie doeleinden: algemene vorming, beroepsopleiding en voorbereiding op de gezinstaak. Uitgaande van de verschillen
in opvattingen over de aanwezigheid van de 'vrouwelijke' aanleg en belangstelling, ontstonden in de loop der jaren accentverschuivingen in de doeleinden. Het
reguliere katholieke onderwijs voor meisjes, maar ook activiteiten op het gebied van de buitenschoolse vorming, zoals het patronaatswerk, het werk van de Eu-
charistische Kruistocht en de Mater Amabilis School, sloten bij het algemeen geldende meisjesbeeld aan. In het huishoud- en nijverheidsonderwijs zijn in grote
lijnen de volgende verschuivingen waar te nemen. Aanvankelijk diende het huishouden als een vak te worden opgevat, waarvoor gekozen moest worden. In de
vakopleiding moesten de modernste inzichten worden verwerkt en toegepast. Het was niet langer mogelijk te vertrouwen op de overlevering van moeder op doch-
ter. De verworven kennis en vaardigheden zouden zowel buitens- als binnenshuis aangewend moeten kunnen worden en gelijk gewaardeerd. De opleidingen moes-
ten open gesteld zijn voor meisjes uit alle milieus. Onder invloed van sociale en economische toestanden werd het lager huishoudonderwijs in de eerste helft van
de twintigste eeuw de voorbereiding tot huisvrouw en huismoeder. Daarnaast bleven beroepsopleidingen bestaan, zoals onder andere de opleidingen voor
huisnaaister, kinderverzorgster, huishoudkundige en lerares in het nijverheidsonderwijs. Na de oorlog ontwikkelde het onderwijs zich in de richting van algemeen
vormend en beroepsgericht onderwijs.

Gemeentearchief Breda nr 7;  
 

 

Uitgebreid zoeken

Laatste wijziging binnen getoonde publicaties: 22 april 2022